Bu yazımızda proseslerimizdeki hata önleme uygulamalarına bir göz atacağız. En düşük maliyetli üretim, hatasız üretimdir. Hata yapmamak, ilk seferinde doğru üretmek en ekonomik çözümdür. Bunun için ille de otomasyon üretimleri şart değildir. Proses tasarımımızı, iş akışlarımızı “insan hatası”ndan arındırabilmek için bazı hata önleme tekniklerini uygulamakta fayda var. Hatasızlaşma, birkaç günde başarılabilecek bir şey değildir; bununla birlikte hata önleme bakış açsını ürün-proses tasarım ekiplerimize, bakımcılarımıza, Kalıphane – ekipman üreticilerimize, üretimci ve yardımcı personelimize aşıladığımızda çığ gibi büyüyecek bir pozitif değişimi başlatmış oluruz.
Gelelim poka-yoke tekniklerine, yani hata önleme yaklaşımına.
Poka-yoke; hatanın oluşmamasını sağlayan; bunun yapılamadığı durumda ise hata oluştuğu anda daha fazla ilerlememesini sağlayarak üretimin durmasını, hatasız parçalara karışmamasını sağlayan sistemler, uygulamalardır. Herhangi bir hata olduğunda görsel/işitsel alarmlarla yetkilileri uyaran yapılardır. Aslında bu tür örnekleri günlük hayatımızda farklı pek çok alanda görmekteyiz; birkaç örnek vermek gerekirse:
- Lavabomuzun üstüne doğru bir delik vardır değil mi – bu delik fazla su biriktiğinde lavabonun taşmasını önlemek üzere tasarlanmıştır.
- Çamaşır makinası kapağını işlem başladıktan sonra açamazsınız, bir emniyet mekanizması bunu engeller.
- Mikrodalga fırının kapağı açıldığında çalışması durdurulur.
- USB uçları özel bir şekilde tasarlanmıştır, yanlış bir şekilde takmamız mümkün değildir.
Çoğu güvenlik/emniyet alanında olmak üzere bu örnekleri çoğaltabiliriz. Bu teknikleri ürün ve proses tasarımlarımızda kullandığımızda proseslerimiz daha güvenli, daha verimli, daha hatasız çalışacaktır.
Örneğin bir montaj prosesinde, doğru parça yerleştirilmeden proses başlamazsa hatalı parça üretebilmek mümkün olmayacaktır; bu en ekonomik çözümdür. Kalıplardaki değişebilir parçaların slot tasarımlarına küçük müdahaleleler ile örneğin logo, markalama,vb klişelerinin hatalı (ters,vb) yerleştirilmeleri engellenebilir.
Bu çözümlerin tasarlanmasında elbette ekonomi ve istikrar her zaman dikkate alınmalıdır. Bir konveyör bandındaki hatalı yüksek ürünleri elimine etmek için ışık sensörü konulabileceği gibi basit fiziki olarak bir çubuk monte edilmesi de aynı işi görebilir.
Tüm hata önleme sistemlerinin, proses checklistleri ile desteklenmesi de güzel bir yaklaşımdır. Olası hataları keşfedici, doğru kalıp-malzemelerin kullanıldığını kontrol edici unsurlar hatasızlaşmada bütünsel yaklaşımların pratiğe geçirilmesidir.